Minggu, 29 Desember 2024

EV. Jesaya 6: 1-8 Topik Minggu: Nabadia, Na Badia, Na Badia do Jahowa

 

MINGGU TRINITATIS 26 Mei 2024

EV. Jesaya 6: 1-8

Topik Minggu: Nabadia, Na Badia, Na Badia do Jahowa

 


I.                Patujolo

Jesaya digoari do panurirang bolon (nabi besar) ala mangula di tolu partingkian. Marhite buku Pergantar Perjanjian Lama na sinurathon ni J. Blommendal tolu partingkian (waktu) ima: 1. Proto Jesaya (1-39), tingki so madabu dope bangsa Israel tu habuangan Babel, 2. Deutro Jesaya (40-55) tingki dung madabu tu habuangan Babel, Trito Jesaya (56-66), tingki naeng Mulak sian habunagan Babel, sahat di tano Kanan. Jesaya ima anak ni si Amos (1:1), ni jou ni Debata gabe panurirang Na (6:8;7:3), ima laho pasahathon HataNa marhite Parnidaan, pangungkapon (Penglihatan) taringot tu Juda dohot Jerusalem abad 8 SM, dihinantindanghon si Jesaya do, parjumpaan na dohot Debata, naso hea masa dope niida ni manang ise, jala Debata na sun badia. Uju di taon hamamate ni raja Usia (Yosia) ( 6:1) Yosia marumur 8 taon, gabe raja (2 Raj. 22:1), jala mangulahon lomo ni roha ni Debata, ndang manimbil tu hambirang, manang tu siamun, jumpang do haulion, kemakmuran, jala tarbarita do goar ni raja Usia tu angka luat dohot bangso, atik pe diujungna mardosa ibana di buat ibana ulaon ni malim, masuk ibana tu bagas joro laho pasahathon pelean situtungon laos ramun ma ibana. Muba do raja Usia diujung ni ngoluna ndang satia tu Debata, muruk do Jahowa, didok ma ibana raja si ginjang roha (sombong), hona toru ni Jahowa ma ibana, puruon sahat tu ari hamamatena (2 Raja 15:5).

Dung di harajaon ni si Jotam (742-735), si Ahas (735-715), si Hiskia (715-687), angka raja ni Juda (Jes. 1:1), lam manimbil ma nasida sian lomo ni roha ni Debata, sumurut ma pangalaho (moral) ni bangso i, ai lam ragat do na korupsi jala sahat tu na mangido pangurupion tu bangso na gogo ima bangso Assur. Targoar do Raja Ahas raja na jahat, sisomba ganaganaan dohot raja na so parduli tu bangsona. Bangso na maduma do halak Juda hatiha i, hadumaon i gomodang do di dai (di nikmati) angka na sangap dohot parhuaso, ido mambaen nasida lupa di Debata. Dipauru si Jesaya do nasida marhite pandohan: Ditanda jonggi do nampuna ibana, jala diboto halode panggagatan binahen ni tuanna. Alai anggo Israel ndang tumanda ahu, jala ndang marroha bangsongku (1:3). Ditadingkon nasida Debata, mangaleai na badia ni Israel angka na sumurut tu pudi (1:4b). Angka partogi ni Israel pe nunga digoar partogi ni Sodom jala bangsona nunga di goar bangso Gumora (1:10) Ala ni hajahatonnasida, ditulak Debata do parsombaon nasida pola didok: tudihangku do hinadeak ni peleanmu? (1:11). Nang pe sai didatdati hamu martangiang, ndang tagamon tangihononku hamu, ai gok mudar do tanganmuna (1:15). Na jolo hatigoran mian dibagasan ibana, hape anggo nuaeng gok angka partodos (1:21), angka panggomgomi pe mangapian di sisip, jala mangalului angka silehonlehon (1:23). Di situasi na songoni ma dijou Debata si Jesaya gabe manurirangi.

II.              Hatorangan

2.1.Parjumpangan ni Panurirang Jesaya dohot Debata (1-4)

Ditaon hamamate ni raja Usia hira-hira taon 742 SM (2 Raj. 15: 7, 2 Kronika 26: 16-21) awal berakhimya, marujung, kemakmuran, kejayaan Juda jala mulai terjadi kirisis sosial-ekonomi, politis mate muse raja nasida, Mansai lungun do roha ni bangso Juda di hamamate ni Raja Usia, pola songon na mandate nasida. Ala dietong panungganei ni bangso i ndang adong be na boi mangondihon bangso i maradophon angka bangso na bolon nanaeng mijur sian utara mandopang bangso i. Songon i nang angka rakyat na pogos, na so mardihadiha tung lomos do rohana ise ma mangganti songon Raja Usia mangondihon dohot manarihon nasida, ai tangkas do dihilala nasida perjuangan ni Raja Usia mamparjuanghon hak-hak ni angka na pogos, na mardangol dobot korban ni ketidakadilan. Di tongatonga ni kekwatiran na songon i ditariashon panurirang Jesaya ma paboa ndada ala hagogoon dohot hasangapon ni Raja Usia umbahen na boi sonang so hariboriboan bangso Juda secara ekonomi, sosial dohot politik. Ndang jadi tahutan jala lomos roha ni bangso i ala hamamate ni Raja Usia, ai Debata do pabangkit Raja Usia mamboan hamajuon dohot hasonangan tu bangso i. Naeng dohonon ni panurirang Jesaya ma paboa holan Debata na boi mangalehon dohot menjamin hasonangan ndang adong na asing, ndang parhuaso, alani i ma ingkon umpos rohanasida tu Debata sian nasa na hagogoon na adong di portibion. Di keadaan na terpuruk i pangungkapon ni Jesaya di bereng ibana Tuhan i di atas habangsa na tumimbo jala marhamuliaon, jala rambu ni pahean Na manggohi bagas joro ayat 1, namarlapatan Tuhan i do Raja di atas ni Raja Usia (raja portibion), atik pe dung mate raja usia dang namangoan, marujung raja nasida, adong do raja nasangap jala nabadia ima Debata na sai tongtong mandongani nasida, raja na dao tumimbu sian raja ni portibion.

Jongjong di atas na surusuruan Serapim. Serapim ima sada pardisurgo na mian di hamuliaon ni Jahowa jala melayani, mangendehon hamuliaon ni Jahowa. Haroro ni Serapim patuduhon haroro ni hamuliaon ni Jahowa (ay 2-3), ndang tangkas diida ibana Debata ala dihaliangi angka surusuruan Serafim, songon api namarjimbur, tung mansai tiur do rupana, namanjouhon na Badia, na Badia, na badia do Jahowa Zebaot, gok hamuliaonNa liat portibion (Trishagion, lapatanna tolu, hagion lapatanna Badia, Jer 7:4, 22.29, Hes. 21:27) ima namartudutudu tu hasitolus adaon ni Debata. Marasing do Jahowa sian raja ni portibion parasiangan 1 tarida sian habadiaon (qadosy), hamuliaon Na, dohot harajaoNa. Jadi humuntal ma ojahan ni tiang sian soara ni na manjou, gok timus joro i (ay 4) na pabotohon dang boi Manahan portibion marnida hamuliaon ni Jahowa molo holan gogo ni portibion, songon dia pe hamuliaon, hasangapon na dohot na binahen ni Jolma tung so margogo doi saluhut molo songgop hamuliaon ni Jahowa.

 

 

2.2. Diokuhon si Jesaya do dosana dohot hajahatonna gabe diparbadiai Debata (5-7)

Ay 5 Dung di bereng si Jesaya namasa i pintor di tanda do dirina marjea ma ahu, nungga mago ahu, ai jolma parbibir na ramun do ahu, jala di tongatonga ni bangso parbibir na ramun ahu maringanan, boasa mabiar jala marjea si jesaya ala dang tarbahen jolma marida bohi ni Debata ingkon marjea do Ibana (bd 2 Musa 33: 20), dang sanggup jolma mamereng bohi ni Debata siala angka dosa ni jolma i (sebab manusia tidak dibenarkan memandang wajah Allah karena dosa-dosa mereka (Kej. 16:13-14; Kel.33:19-23; Hak. 13:20-22).

Kehadiran ni Debata na badia situtu gabe mangungkap roha ni si Jesaya mananda hadirionna, ibana pe parbibir na ramun do jala maringan di tongatonga ni bangso parbibir na ramun. Disadari si Jesaya do hadirionna na dos dohot bangso i na so tau marida bohi ni Debata, diparhatopot panurirang Jesaya do hadirionna i do umbahen didok ibana: Marjea ma ahu, nunga mago ahu, ai jolma parbibir na ramun do ahu, jala ditongatonga ni bangso parbibir na ramun ahu maringanan (ay.4-5). Diparhatopot panurirang Jesaya do na paadopadop bohi (sedang berhadapan) ibana dohot Debata sitompa langit dohot tano dohot nasa isina. Ai tung patar do hadirionna dohot dosana di adopan ni Debata ndang adong na buni, jala na patut do ibana hona uhum, ido umbahen didok ibana; marjea ma ahu, ai parbibir na ramun do ahu. Yesaya tidak berdaya menghadapi kemahakudusan Tuhan. Kemahakudusan Tuhan akan membinasakan setiap orang berdosa. Yesaya merasakan Tuhan hadir dan menghukumnya karena dosa dan kenajisannya, menyentuhkannya kepada mulutku serta berkata: Lihat ini telah menyentuh bibirmu, maka kesalahanmu akan dihapus dan dosamu telah diampuni. Alai aha do dipatupa Debata tu si Jesaya, gabe diparbadia i Debata do ibana marhite gara na binuatna sian langgatan ni Jahowa, Didok suruan Serapim ma: nunga niunsat utangmu, jala naung hinuphupan dosam. Panandaon di dosa dohot hahurangan ido mamboan sasahalak gabe jolma na marhadirion na denggan (berintegritas). Gabe barita las ni roha do on tu panurirang Jesaya ala ni dosana ingkon hona uhum do ibana, alai ala asi niroha ni Debata gabe diparbadia do ibana sian dosa. Songoni ma cara ni Debata paimbaruhon ngolu ni jolma, diparbadia, diperlengkapi asa hot ibana mamuji dohot mamaritahon hata ni Debata. Serapim marharoroan do sian hata Heber saraf namarlapatan manutung (membakar) manang api. Jala hata on pe jotjot do dipake mandok ulok tulung api na mamarguti halak Israel di halongonan (4 Musa 21:6). Alai anggo di Jesaya 6 on digombarhon sosok ni jolma na boi habang, jala Serapim on do na manjama bibir dohot pamangan paboa naung diunsat dosana.

Ay 6-7 dung i habang ma sada sian angka surusuruan Serapim mandapothon ahu jala di tangan na sada batu arang na gara na binuat na sian langgatan dohot gansip on ma tanda naung di unsat utang dohot nungga di hungkupi dosana (arang na gara. bara pada hari pendamaian Im. 16:11-14, imam besar membawa bara ke ruang Mahakudus sebagai bagian upacara pengampunan dosa bagi imam dan umat. Gansip (Sepit) terbuat dari tembaga dan dipakai oleh imam dalam mempersembahkan korban di mezbah tembaga (kel. 27: 1-3, Yer. 1:9).

2.3.Parsuruon ni Debata (8)

Halak naung dipabadia i Debata rade do pangkeon manang suruaon ni Debata (ay.8) Halak na pinaimbaru ni Debata ingkon rade mangulahon parsuruon ni Debata. Songon na hinatindanghon ni panurirang Jesaya i, naung tangkas manangihon joujouNa na mandok: Ise do suruhononku, jala ise pardalannami..? Sian pandohan i naeng pabotohonon ni Debata paboa Debata manghasiholi panghobasion na bulus sian nasa roha dohot holong ni roha, unang ala ni na pinaksa alai sian las ni roha ma (kerelaan). Nanaeng hobasan ndada jolma alai Debata do ido umbahen pola tolu hali didok nabadia, na badia, na badia na manggombarhon hasitolusadaon ni Debata na badia. Mansai tangkas jala bulus do roha ni panurirang Jesaya mangauhon panjouonna i: Dison do ahu, suru ma ahu (ay.8). Halak naung pinaimbaru ni Debata ingkon rade manindangi. mamaritahon habalgaon dohot hasintongan ni Debata. Haradeon na tulus nionjar ni haporseaon ala panandaon na tangkas doi tu Debata, ndang marpainte jo alai rade borhat dohot berbagai konsekwensi na ingkon adopanna, ndang mabiar alai dibagasan pos ni roha dohot habaranion mangoloi parsuruon i, ngolu namarhabadiaon, ngolu naimbaru na rade laho mamelehon diri, pasahathon tona ni Debata, molo tung pe borat jala dodok i ndang gabe hatahutanbe, sumurut, ala marojahan nasai tongtong di ramoti Tuhan Debata (bd Mat. 28: 20).

III.            Apilkasi/Sipahusorhusoron

1.     Namardalan do hurianta nuaeng di tongatonga ni partingkian; ilmu pengetahuan dohot teknologi na lam tu majuna jala hatop mubauba. Ta adopi do nuaeng ragam ni angka hamajuon tarmasuk Kecedasan buatan, tahaporseai do silehonlehon ni Debata doi tu jolma laho mangurupi jolma jala ingkon tahamauliatehon do i. Nang pe ditongatonga ni hamajuon na mura muba hita nuaeng, naeng tangkas marnida hadirion ni Debata Ama, Anak dohot Tondi Parbadia na tuk mangatasi nasa huaso dohot hagogoon ni portibion. Alani i ingkon umpos rohanta jala humolong tu Debata sian na adong di portibion. Ro do Tuhanta i tu tongatonga ni portibion marhite Jesus Kristus. Harorona tu portibion laho pabadiahon ganup na porsea di Ibana jala na olo suruon ni Debata mamaritahon barita haluaon tu tongatonga ni portibion dohot haluaon sian dosa. Panandaon di diri ido na patauhon hita gabe boi jongjong diadopan ni Debata. Debata do na marparbadia dohot na patauhon hita, alani i, di pardalanan ni hurianta HKBP mamasuhi taon Oikume inklusif na mangigil sian hita HKBP parsidohot pataridahon haburjuon ni Debata tu tongatonga ni portibion marhite na torus mangulahon na denggan tu saluhut halak, ndang berorientasi tu dirina alai berorientasi tu lomo ni roha ni Debata ma.

2.     Panggilan Allah (Vocatio Dei). panjoun ni Debata tu salahak nanaeng pasahathon tona na berbeda-beda do alai naeng ma haporscanta manang songon diape cara ni Debata laho manjou hita gabe parrhalado inkon rade ma hita sian nasa roha borhat laho pasahathon tona ni Debata.

3.     Hapapatar haamuliaon ni Jahowa mamboan hita mananda hadirionta, ise manang boha do hita diadopan ni Debata, unang tapagasahon gogo dohot pambahenan, hamoraon alai martoruk ni roha ma diadopan ni Debata, sogon si Jesaya na mananda dosa jala patoruk rohana di adopan ni Debata.

JAMITA MINGGU ROGATE, 5 MEI 2024 MATEUS 7: 1-11 TOPIK: SAI NA MANJALO DO NASA NA MANGIDO

 

BAHAN SERMON DISTRIK XIII ASAHAN LABUHAN BATU

JAMITA MINGGU ROGATE, 5 MEI 2024

MATEUS 7: 1-11

TOPIK: SAI NA MANJALO DO NASA NA MANGIDO

 


PATUJOLO

Evangelium Mateus bindu 5-7 somal digoari jamita ni Jesus di dolok. Uju torop jolma umbege barita taringot tu ulaon panghobasion ni Jesus, ro do nasida mandapothon Jesus naeng marnida songon dia huaso dohot hinauli ni pangajarionNa. Nunga dipamalum angka na marsahit jala dilehon mangan na torp. Dirajumi nasida do songon sada halongangan. Ala nunga leleng ndang masa songoni di ngolu parsaoran ni halak Jahudi, gabe mansai godang ro tu Nazaret laho marnida Jesus huhut manjalo pangajarionNa. Turpuk jamita Matius 7: 1- 11 adong 3 bagian. Naparjolo (Ay. 1-5) ima taringot tu na manguhumuhumi. Napaduahon (Ay. 6) taringot tu arta na badia dohot na arga. Napatoluhon (Ay. 7-11) taringot tu na mangido (tangkas do boi binereng na tolu Ponggol on molo tajaha sian Alkitab Bahasa Indonesia.

 

HATORANGAN NI TURPUK

Bagian naparjolo naeng ima naeng mangondolhon tu hita asa unang manguhumuhumi, lapatanna unang manguhumuhumi halak hita gabe dalan laho papuashon na di roha. Dipaingot do hita, songon dia dalanta laho manguhumuhumi, mulak do i annon tu hita. Alai turpuk on pe ndang na laho mandok asa gabe lambok hita tu na sala na mampangkorhon gabe lemba hita tu dosa/angka pangulaon na maralo tu hata ni Debata. Ponggol parjolo on naeng mangondolhon tu hita asa ganup na manguhumi, diulahon ma i dibagasan holong huhut dilapati ma ia Debata do panguhum na sintong. Asa diuhumi pe halak manang didabu pe uhum, ndang dirina dipangasahon, tung hata ni Debata do. Boasa ringkot on? Ala masa di hatiha i (jala saonari pe ra masa do humaliangta), manguhumi dibagasan ginjang ni roha, ujung na diri na ma dipatujolo ndang hatigoran na sian Debata, jala on jotjot do masa di halak Farise. Alai memang bangko ni jolma do hape jumoloan mamereng na hurang didongan asa di dirina manang angka pambahenan na sintong na sian dongan na i. Alani i, mansai uli do hata ni Tuhan Jesus mandok ",...jumolo ma umpat tiang i sian matami; dung pe 1, asa pingkiranmu, manang beha pangumpatmu di silbaksilbak na di mata ni donganmi." Lapatan na, tatanda ma dirinta, uhum i ndang tu dongan parjolo, alai tung tu saluhut halak do mangonai, jala ingkon rajuman do hita pe dohot disi, antong unang pangasahon dirinta, alai Debata ma.

Taringot tu bagian napaduahon (Ay. 6) dipaandar do tu hita ringkot na ndang pangasahon diri. Dilehon do tu hita tudostudos tu hita ima jurangga dohot babi dohot mutiha dohot arta na badia. Ia jurangga dohot babi ima tudosan ni halak na so olo mangantusi Barita Nauli, gariada diparehei. Na mangihut ima mutiha dohot arta na badia lapatan na ima Barita Nauli. Antong ayat on, paingothon hita adong do hape tingkina asa so hita maghatai manang pararathon Barita Nauli, ima molo jumpang dohot halak na so olo mangantusi Barita Na Uli (na dipatudos songon jurangga dohot babi). Ai gabe marlea jala gabe ndang mararga do Barita Nauli di angka halak sisongon i. Jadi dia ma siulaon molo songon i? Martangiang (ingot unang pangasahon diri), mangido asa Tondi i nama na mangungkap roha dohot pingkiran na.

Bagian napatoluhon, ima taringot tu na mangido. Sada bangko ni na porsea do martangiang/mangido. Tolu hali do disungguli Jesus hita asa martangiang, "Pangido", "Lului", "Tuktuhi" (Ay. 7). Jala udur do tangiang i dohot janji, "Lehononna do", "Jumpangan do", "Ungkapnna do". Ayat 8 menunjukkan tindakan yang dilakukan terus menerus. Ini berarti bahwa kita harus terus meminta, mencari dan mengetok. Meminta mengandung arti kesadaran akan kebutuhan dan kepercayaan bahwa Allah mendengarkan doa kita. Mencari menunjukkan permohonan yang sungguh-sungguh disertai dengan ketaatan kepada kehendak Allah. Mengetok menunjukkan ketekunan dalam menghampiri Allah, sekalipun Doa kita tidak sesuai ekspetasi. Tetapi Tekunlah didalam doa. Adong penekanan 3 rangkaian , suang songon i nang dohot janji na. Dipaandar do tu hita ia parsaoranta dohot Debata, songon Ama tu ianakhonna do. Diboto Ama i do na ringkot di hita, gariada lobian sian na taboto taringot tu na ringkot tu dirinta sandiri. Ala ni, manghatal taringot tu tangiang ndang na parjolo sahali manghatai taringot tu na mangido dohot mamuji, alai parjolo sahali taringot tu parsaoran dohot Debata do, laos disi ma jumpang hita pangidoan dohot pamujian. Ala ni i, pos ni roha do na ingkon tubu di roha ni angka na martangiang, ndang ungutungut. Ai tangiang ndang guru di hita, guru di Tuhan i do, tangiang ndang marlapatan marsuru Debata laho mangulahon lomo ni rohanta, alai marhite tangiang, diajarhon Debata hita laho mananda asi ni roha Na.

 

PANIMPULI

Naparjolo, Jolma naung mananda diri ingkon tongtong marunduk ni roha jala sumolsoli angka hahuranganna. Unang mamintori diri jala mangetong na so adong hagaleonna asa unang madabu tu pangunjunan gabe olo manguhumi donganna. Alani i, parjolo ingkon rade ma mengintropeksi dirita sandiri jala sotung adong na mamuji diri, membenarkan diri sendiri huhut ma unang terlalu cepat menyalahkan orang lain tanpa memahami permasalahan.

Napaduahon, tidak semua yang terjadi dalam kehidupan ini sesuai dengan ekspetasi atau keinginan kita. Nang pe ngalut hita mangula (sudah berjuang dan berusaha keras untuk mewujudkan harapan), alai godang dope na so jumpang na tajalahi. Molo masa pe na songon i, unang ma gabe lam holang hita tu Debata. Gariada ingkon lam ta pasolhot ma dirinta jala tajugulhon mangido tu Debata marhite tangiang.

Napatoluhon, dijou do hita marhite topik ni minggu Rogate on: Sai na manjalo do nasa na mangido. Ingkon do adong Haporseaon, manghaporseai panarihon ni Debata di angka na ringkot di parngoluonta si ganup ari. Lam ta papos ma rohanta, ai sai jaloonta do angka na tapangido tu ibana dibagasan tangiang. Amen

Psalmen 124: 1-8 Pangurupion di hita di bagasan Goar ni Jahowa

 

Minggu XVIII Dung Trinitatis, 29 Sept’ 24

Psalmen 124: 1-8

Pangurupion di hita di bagasan Goar ni Jahowa



I.                        Patujolo

Di ngolu ni angka na porsea tu Tuhan Jesus, ndang sai mura dalan siboluson na nidalanan di portibion. Sipata boluson do dalan na rahis na marnangkok tuat, sipata diloas do jongjong dipardalanan ngolu na mansai maol boluson, manaon sitaonon na dokdok situtu, marganti sorin do arsak dohot las ni roha. Di na so tagamon, boi do adopan hamaolon ni ngolu na so tolap adopan marhite hagogoon sandiri. I do umbahen mansai ringkot do ngolu na mar Tuhan. Songoni do pengalaman ngolu ni Parpsalmen di bagasan Psalmen 124 na manghilalahon jala manghatindanghon pangurupion pandonganion dohot pangaramotion ni Jahowa di ngoluna. Aut unang Jahowa mandongani bangso Israel di parsorion dohot di sitanonon na masa tu nasida, tontu na so jadi masa haluaon dohot parolopolopon tu bangso i songon turpuk jamita on.

  1. Hatorangan ni Turpuk

Ende Hanangkok

Ende hananangkok (Psalmen 120-134) i ma ende ni bangso Israel na di pardalanan, mulak mandapothon Jerusalem manang nangkok tu huta Jerusalem. Bot berupa rombongan, boi berupa rombongan na metmet manang marsasahalak. Alai ende i, ende taringot tu hinabalga pambahenan ni Debata tu nasida di ariari naung salpu, . huhut panindangion, huhut pamujian di na mardalan nasida manopot huta i, sahat ro di huta i dihilala nasida sada panghilaan na imbaru tongtong, jala diingot nasida, disegarkan kembali pandonganion ni Debata di ngolu ni nasida. Sada sian i ma ende na sinurat ni parpesalmen on, i ma si David laho manaringoti, paingothon muse denggan basa ni Jahowa tu nasida di ariari naung salpu, jala huhut manghirim muse di ariari na naeng ro tongtong asi ni roha dohot pandonganion ni Debata mian di nasida. Dipangke bangso Israel do pengalaman ni si David on laho patuduhon jala pabotohon tu sandok bangso humaliang huaso dohot halongangan angka pambahenan ni Jahowa tu angka na sai paimaimahon pangurupion dohot haluaon na sian Jahowa Debata. Marolopolop do bangso i mulak sian tano habuangan nasida manopot huta bonapasogitna di Jerusalem. (Kemungkinan besar Mazmur 124 ini berasal dari periode sesudah pembuangan. Bahasanya memperlihatkan pengarhuh Bahasa Aram, secara khusus ayat 1, 3-6).

“Aut unang Jahowa mandongani hita”

“Aut unang Jahowa mandongani hita” sada pembukaan kalimat na mansai bagak laho patuduhon hAasil akhir, terlihat bahwa Tuhan itu berbuat sungguh baik dan hasilnya luar biasa, Mansai uli do rupani ala malua sian godang ni parungkilon. Alai molo so Debata hian dongannasida kemungkinan besar dang dapot nasida angka sisongoni. Jala dibagasan psalmen on dipastihon ibana do holan alani Jahowa do mandongani nasida boi gabe malua nasida sian godang ni angka hamaolon di pardalanan ngolu nasida. Aha do na niadopan ni Parpsalmen on? ndang apala tangkas nian dipaboa, alai na pasti adong musu, kemungkinan sian bangso na manaban nasida. Digombarhon do musu i marhite opat metafora:

  • Ayat 2b-3, jolma na naeng mambondut: musuh sedang dalam keadaan marah yang menyala-nyala hendak menelan tanpa mengenal belas kasihan.
  • Ayat 4 - 5, songon aek na mangauphon (bencana banjir): kehadiran musuh yang menimbulkan kesengsaraan (hanyut), berujung pada kematian.
  • Ayat 6, songon panoro na marngingt: musuh yang siap mengunyah, mencabik- cabik dan menelan pemazmur dalam keadaan hidup-hidup.
  • Ayat 7, songon sambil (jerat burung), di mana musuh selalu memasang perangkap atau jebakan.

Ala jorbut ni musu na niadopan na i, pola dua hali didok raja David: “aut unang Jahowa mandongani hita. (ayat 1, 2)”, ima paboa naung talpe do ngolu nasida tu hamagoan, jala ndang adong be jumpang nasida pangurupion dohot panghirimon asing sian Jahowa. Ndang margogo ibana maralohon musu i. Tuani do naung tangkas hian ditanda ibana Debata na mangondihon ngoluna nasailaon. Ido mangonjar ibana marpos ni roha na urupan ni Debata ibana tongtong. (pat. Rom 8, Apostel Paulus: molo Debata donganta ise ma alonta?). Asa molo didok: aut unang Jahowa mandongani, ima patuduhon parsitutuon’ manghaporseai (marsigantung) tu Debata, ai nunga hea dijalo ibana haluaon uju masa parungkilon. Jadi, Debata na paluahon ibana najolo, ido na paluahon ibana mangadopi musuna nuaeng dohot tu ari nanaeng ro dope.

Pangurupion di hita di bagasan goar ni Jahowa

Sahat do par Psalmen tu pamujion tu Tuhan i (ay.6) siala nunga tangkas dijalo ibana haluaon na binahen ni Jahowa. Puncak hamauliateon dohot pujipujian ni parPsalmen on lam tangkas ma didok di ayat 8 "ianggo pangurupion di hita di bagasan " goar ni Jahowa, sitompa langit dohot tano on." Hata on i ma panindangion, pangokuhonon ni ParPsalmen: dipatupa Jahowa do haluaon tu bangso Israel marhite pangaramotion dohot pandonganionNa mardongan gogo dohot huaso na so hatusdoan. Na so jadi be bangso i marhaposan jala mangido gogo sian harajaon na asing, songon na masa di tingki andorang so habuangan. Ndang boi hape gabe haposan angka jolma dohot harajaon di portibi on ala martingki jala marsuhatsuhat do gogo dohot huaso na ’ adong di portibi on,, holan Jahowa Debata do, Debata na so hasuhatan jala so hatudosan, saluhut sangkap dohot haluaon na pinatupaNa hombar tu lomo ni rohaNa.

  1. Hahonaan ni Turpuk

Ndang adong hita na malua sian angka parsorion ngolu on na marragam angka parungkilon, angka boban, baik sian tonga-tonga mi keluarga, dohot parsoalan ekonomi dohot angka na asing. Alai ganup halak pasti marasing be cara mangadopi parungkilon, mangadopi boban di ngoluna. Adong do na mangalului dalan hagogoon ni portibi on sahat tu na mamake hagogoon haholomon, alai laos adong do halak na pasahaton parsorion ni ngoluna tu Debata. Ido na membedahon angka na porsea dohot na so porsea di Tuhan i. Marhite Psalmen bindu 124 on diajarhon do tu hita asa sude halak na porsea tu Jahowa mananda asi dohot holong ni rohaNa tu angka bangsoNa. Diajari do hita marhite Psalmen on manghatindanghon jala mangido pangurupion di hita di bagasan goar ni Jahowa sitompa langit dohot tano on. Holan alani pandonganion dohot pangaramotion ni Jahowa do umbahen na bo hita marhahipaso, boi hita mulaulaon, margogo jala sonang mandala ngolu on, jala dipapos rohanta ia Debatanta i berpihak do tu angka tangiang manang joujou ganup na manghaposi Ibana. Pengakuan Mazmur 124 ini diperkuat dengan kedatangan Yesus Kristus yang memihak kepada orang-orang yang terancam dan yang rendah. Sai dapotan gogo na imbaru ma ganup na manghaposi Jahowa Debata. Amen.

 

Ev: Psalmen 104: 1-3 + 13-24, TOPIK: HABALGAON NI JAHOWA DIBAGASAN SUDE NA TINOMPANA

 

MINGGU XVII DUNG TRINITATIS, 22 September 2024

TOPIK: HABALGAON NI JAHOWA DIBAGASAN SUDE NA TINOMPANA

Ev: Psalmen 104: 1-3 + 13-24 Ep: Johannes 3:13-18

 

1.     Patujolo

Psalm 104 on hira turpuk na pinahembang sian naboi taida di 1 Musa 1:1-31 ima Panompaon ni portibion. Sude na digurithon di barita panompaon di 1 Musa i, mansai tangkas dipahembang marhite narasi naginurithonna mamungka sian: mula ni natiur i, tano, laut, suansuanan, mata ni ari, bulan, bintang, dengke, pidong, dorbia dohot hadirion ni jolma i na tinompa ni Debata na mangarajai sude na tinompaNa i. mansai uli jala denggan sude hatorangan i marhite panurathonon ni par Psalmen on, tau manungguli rohanta dohot tondinta asa sai tongtong mamuji muji huhut manghamauliatehon na tinompa ni Debata na gabe hangoluanta. Joujou parjolo sian turpuk jamita on pasahathon pujipujian tu Jahowa ai marpahean hasangapon dohot hamuliaon Ibana. Marmulia situtu do Jahowa ai hatiuron dialithon bana hira ulos jala pahembangkon angka langit songon rimberimbe. Tarida do habalgaonNa sian na binaheNa di portibi on jala tunduk do luhutna tu Ibana. jadijadianNa i do dipangke Jahowa patuduhon huasoNa.

2.     Hatorangan

Ditompa Debata nasa na adong di tano on jala tongtong diparmudu asa sai hombar tu sangkap hatuaonNa. Diparade Ibana do sude na ringkot di ngolu ni jolma alai ndada marhite na mangahut holan tu dirina hita disi. Dibahen Debata do pardalanan ni tikki dung sun aek na sumar siala dosa na lam rarat, nunga diuarihon Jahowa paboa na so mansohot saburon dohot gotilon, ari ngali dohot ari las, ari logo dohot rondo ni ari, arian dohot borngin (1 Musa 8:22). Hot do padan i, alai ndang olo muba hahisapon ni jolma. Ndang mansadi jolma manegai hau dohot batang aek marhite na mangarasuni angka dengke. Mago hasabamon sian diri_ ni jolma gabe so diboto jolma tingki na lehet sadihari mandai na pinarade ni Jahowa. Nunga dilehon Jahowa ngka duhutduhut sipanganon ni pinahan nang ingkau rata bahen parulian ni jolma alai ndang marnasombu jolma i di angka naung pinarade ni Jahowa. Ndang adong na ringkot di ngolu ni jolma na so diparade Ibana. Ditubuhon tano do anggur asa adong palas roha ni jolma na gale i, asa marmiak bohina lobi sian na hona miak dohot roti na manungkol roha ni jolma na gale i. ndang adong be na hurang diparade Jahowa. Alai, ala mamungkushu do deba jolma i jala hapogan pasuksuk sinamot asa sumurung sian donganna gabe hurang ma na tau hangoluonta nuaeng. Ari panompaon, nunga diaturhon Jahowa dia siinganan ni jolma jala dia inganan ni angka pidong dohot ragam dorbia. Ndang diganggu jolmai mangalului hangoluanna di ladang. Masiingani tano hombar tun a niaturhonNa do luhut na tinompa i. alai, ala ndang singkop di roha ni jolma angka arta naung adong i, sai dilului huhut ditambai do nab oi pabalgahon dirina. Nunga lam godang naung mago angka na tinompa ni Debata siala soada inganan hangoluanna. Nda Jahowa do naung mangaturhon i sude? Uju borngin i do martubuan angka suansuanan i tingki ro ombun mamornohi tano unang mate siala ari na mamilgas di arianna. Songon i do nang angka Binatang, mandiori sipanganonna tingki borngin asa unang tubu biar di jolma i molo jumpang dohot angka Binatang na bolon di tonga ni hauma. Asa tung mansai uli situtu do diaturhon Jahowa partingkian sude na manggulmit di tano on. Hita pe sonang so hariboriboan ma mangula jala dapotan pandaraman sian tano na pinasahat ni Debata Jahowa. Dosa dohot pambahenan na mangalo patik ni Debata, na so sumarihon na tinompa ni Jahowa lam tu dangolna do parngoluan di tano on. Sian mulana pe ndada jolma na gabe pamusatan ni panompaon. Ndada holan tu jolma nasa na tinompa i diparade Jahowa. Alai godang do jolma na lupa di hadirionna. Diatur Debata do nang portibi on di siklus (parhusoran) ni angka partingkian, mambahen bulan panjujuran ni tingki (menjadikan bulan sebagai penentu musim) jala diboto mata ni ari do hasusundutna (matahari tahu saat terbenamnya). Diaturhon Debata nang partingkian bodari dohot manogot jala di parhusoran ni partingkian i ma nang angka binatang tumopot dalanna laho manjampal mangalului sipanganonna. Dipartingkian tiur dohot na 102 golap i (siang dan malam) laos disi do jolma tumopot dalanna laho mangalului na ringkot di ngoluna. Taida ma hinasingkop ni panarihonon ni Debata di angka na tinompaNa i ai tung tangkas do disarihon Debata nasida sudena. Nuaeng sahat ma par Psalmen i tu sada pengakuan/pernyataan na mandok: “Tung na lan situtu do angka jadijadianMu ale Jahowa! Saluhutna i dipauli Ho marhitehite hapistaran, tung gok jadijadianMu di tano on.” Songon i ma Debata di tongatonga ni angka na tinompaNa, gok hamuliaon jala mansai denggan saluhutna i ditompa Ibana na gabe las ni roha ni jolma di portibi on.

3.     Panimpuli

Godang jolma mambahen dirina balga, mangasahon gogona patimbul hamuliaonna hira umbalga ibana sian sitompa dirina. Nunga dilehon AnakNa na sasada i singkat ni hamateanta laho manobus nasa na tinompa. Panghophopon ni Jesus tu saluhut na tinompa dohot portibi on naeng paubahon dirinta marnida dirinta be. Siala i, ingkon tahangoluhon do panghophopon i marhite parange na pauliulihon na tinompa ni jahowa. Tapaulak ma haulion ni tano on songon naung niaturhon ni Jahowa mangihuthon harentaon ni partingkian jala pos ma rohanta, disarihon Ibana do ngolunta, Beha ma hita manoarahon tu portibi on di Minggu Ekologi asa boi lam terkendali kelangsungan ni alam/portibi na tinompa ni Tuhanta i? Molo tahaporseai Debata do sitompa nasa na adong, guru di Ibana do saluhutna portibi on dohot pangisina alai songon dia ma jolma na tinompaNa i tutu marsigantung tu asi ni roha ni Debata di pardalanan ni ngoluna so pola ingkon manegai lingkungan Alani “hamongkuson” ni jolma di ngolu parsatongkinan on? Didok hata ni Debata di Yohanes 10:10b “Alai anggo Ahu, asa adong hangoluan di nasida, pola marlobilobi dinasida umbahen na ro”, Amen.

Psalmen 116: 1 – 9 Topik: Ai Denggan Do Uhum Ni lahowa Tu Ho (Tuhan Telah Berbuat Baik Kepadamu)

 Evangelium Minggu XVI Dung Trinitatis, 15 September 2024

Psalmen 116: 1 – 9

Topik: Ai Denggan Do Uhum Ni lahowa Tu Ho

 (Tuhan Telah Berbuat Baik Kepadamu)

 

1.      Patujolo

Psalmen bindu 116 marisihon angka panindangion hamauliateon ni parpsalmen tu lahowa sipalua Ibana. Nionjar ni roha mauliate do parsalmen mamolus denggan basa ni Jahowa di parngoluonna. Dipuji Parpsalmen do Jahowa, ala naung tangkas diparhatopot jala dihaporseai haluaon na sian Iahowa. Songon hataridaan ni hamauliateon ni rohana, parjolo do dipatuduhon sian holongna tu Jahowa (ay. 1), dung i hasatiaon saleleng mangolu (ay.2), marparange  diadopan ni Iahowa (9). Memang ndang apala tangkas dipatuduhon  rumang manang latarbelakang ni na masa niadopan ni parpsalmen di turpuk on, alai naung dipalua Jahowa do ibana sian hagogotan, pardangolan, to di rante ni hamatean. Godang ma tongon angka na masa naung mambahen ibana targogot (terancam). Alai na naeng dohononna, ia mara na niadopanna nunga tung manghalomohon hosana (ancaman nyawa). Alai disaluhutna i tangkas do pangurupion ni Jahowa napaluahon ibana, laos diparhatopot ma i na dipandohan "denggan do uhum ni Iahowa tu ho". Laos on do na gabe topik ni  minggunta mangondolhon panatapan tu uhum ni Debata naung  patongon angka na denggan, paluahon sian nasa pardangolan ro di rante ni hamatean.

2.      Hatorangan

Ay 1-2: "Holong do rohangku di Iahowa, ala naung ditangihon joujoungki, parhurajaionku." Ayat on manaringoti sada parsitutuon komitmen na so mubauba maradophon lahowa. Tung diparhatopot parpsalmen do na tung dihalomohon ibana denggan basa ni Jahowa. lbana do Debata na sai rade manangihon marhite na paeleng pinggolNa tu tangiangna. Hata "paeleng pinggolNa" patuduhon haradeon, parsitutuon na bulus. Sian hata i digombarhon do, ia Debata padonokhon sipareonNa tu pamangan ni angka na joujou manang tu na martangiang. Boi do lam ampit antusan na paeleng pinggol mardongan na dipaunduk dagingna (gerekan tubuh yang akan membungkuk atau menunduk). On ma na dipatuduhon parpsalmen mangantusi songon dia Tuhan begitu peduli padanya. Jala di na mamolus partingkian na maol di nasa pardangolanna didok ma ”Holong do rohangku di Jahowa, jouonhu ma Ibana saleleng au mangolu." Saleleng mangolu na marlapatan saleleng dilehon Iahowa parngoluon ingkon holan tu Debata do ibana sai joujou. Di sude partingkian dohot dibagasan songon dia pe na masa holan tu Debata do Joujou.

Marhite naung diparhatopot do sude pambahenan ni Debata, tubu ma di roha ni parpsalmen mambahen komitmen bagabaga holong ni roha dohot hasatiaonna maradophon Debata. 1 do songon tanda las ni rohana naung dipalua Debata ibana jala naung dialusi Debata tangiangna. Di ayat 3 "Nunga dihaliangi rante ni hamatean... nunga mangonai di hagogotan ni banua toru ibana". Marhite i ma manaringoti hadirionna dohot suasana roha na targogot situtu ala pardangolan na mansai dokdok. Dipatuduhon do hadirionna songon halak na tarihot (terlilit) pola hapusohan so margogo. Roha na tahutan nunga mangaliliti ibana. Di kondisi i ma dirajumi na so boi di alo ibana manang paluahon dirina sandiri, jala musu pe sai menyerang sian segala arah. Di situasi na songon i ndang adong be dalan na asing so holan menyerah. Alai parpsalmen ndang menyerah tu keadaan alai menyerah tu Debata do na tuk mangurupi jala paluahonsa.

Di ayat 4: "dung i hupajoujou ma goar ni Jahowa: ale Iahowa sai palua ma tondingku." Tangkas do nang panghaporseaionna tu Debata ala ditanda ibana do Debata "Parasi roha do )ahowa jala na bonar, siramoti angka si unjur roha (orang sederhana), naung tarjepol jadi lbana mangurupi ahu.

(ay.5-6) Marhite i dipatuduhon do pangalaho i panghirimon tu Jahowa dibagasan naung tarjepol (naung gale situtu). i Parpsalmen pasahat dirina tu Jahowa mandok" Ale Jahowa sai palua ma i tondingku." Diparhatopot do na mansai dokdok pardangolanna naung i mandonok tu hamatean. Alai dipangido ma asa dipalua Jahowa ibana i marhite tangiangna. Taida tangiang i gabe parhitean na padomuhon parpsalmen dohot Debata. Marhite tangiang do dipaboa ibana sude na masa di pardangolan ni ngoluna. i i Ala dihaporseai do na Debata nampuna ibana ro di ngoluna jala na i menjamin haluaonna. Marhite on dipaingot do nang tu angka na porsea dipartingkian on, asa sude ma rohanta mandompakhon tu Debata, holan Debata na ingkon sipangasahonon. Songon parpsalmen na so mangasahon jolma manang na adong di ibana, rodi hagogoon na diportibi, ala terbatas do saluhutna i. I do asa uju na mangadopi pardangolan bolon ibana, boi malua ala pangurupion ni Debata i sambing do. Porsea do ibana parasi roha jala na bonar do Jahowa.". Ndang di loas ibana halak na asing mangarajai parngoluonna. Manongtong do ibana jongjong d ihatigoran mangasahon Debata. Jala tangkas do pos ni rohana di Debata marparbuehon haluaon. Tangkas do ro pangurupion ni Debata naung paluahon ibana sian nasa pardangolan rodi sian rante ni hamatean. Songon i ma parpsalmen manghilalahon haluaon sian nasa pardangolanna. Ayat 7-9 manaringoti hasonangan ni tondi (ketenangan jiwa) ni parpsalmen nunga malua tondina sian hamatean, sian mata na tariluilu, palua patna sian partuktuhan. Ala ni didok ma "mulak ma ho ale tondingku, tu paradiananmi, ai denggan do uhum ni Jahowa tu ho." Nunga diparhatopot panghilalaan na marhasonangan tondina. Tondi bagian parbagasan sian hajolmaon na tardok benteng pertahanan ni pamatang. Molo marsahit tondi (jiwa) mangonai do tu sude pamatang. Molo marsahit tondi ndang boi dikendalihon dirina dohot denggan. Alai molo nunga hipas tondi (jiwa yang tenang) tontu sude do parngoluonna manghilalahon na sonang (terkendali dengan baik).

Pola dijouhon parpsalmen on mandok "mulak ma ho ale tondingku, tu paradiananmi ai denggan do uhum ni Jahowa tu ho (ay.7)" Tangkas do diparhatopot asi ni roha ni Debata naung pasuangkon ngoluna sian i naung dirante ni hamatean. Dilehon Debata do ganjang ni umur. Ala ni i ma dibagasan las ni roha ala uhum ni Debata na pangoluhon ibana. Diparhatopot parpsalmen do tondina na sai tongtong diramoti Debata, i do asa boi ibana tongtong mandalani ngoluna mandok_ “sai marparange di jolo ni Jahowa ma ahu di luat ni halak angka na mangolu (ay. 9). Saleleng ngoluna ingkon pangkeonna ma i marparange na denggan na patut di jolo ni Debata nang maradophon dongan jolma.

3.      Sipahusorhusoron

1. Boi do masa diparngoluon on angka pardangolan na so nidodo ni roha. Asa manongtong ma manghirim mangasahon Debata ai na denggan do uhumNa di angka na sai joujou tu Ibana.

2. Pardangolan na songon dia pe na taadopi ingkon patuduhononta do hita naung pinalua ni Debata marhite Tuhan Jesus Kristus. Denggan do uhum ni Jahowa naung paluahon jolma pardosa. Ai naung mago hian do hita jala hamatean do jambarta, alai nunga dipalua hita marhite panobuson ni Kristus. Dipalua sian hamatean jala dipatau tu hangoluan na salelenglelengna. Mangasahon asi ni roha ni Tuhan i ingkon i ma pilihan na dumenggan di hita. Diramoti Debata parasi jala na bonar i do angka na unjur marroha na marsihohohot tu Ibana.

3. Ingkon parhatopotonta do naung pinalua ni Debata hita sian ragam ni pardangolan manang sian ragam ni mara marhite na diudut dope hangoluanta. Asa taida ma partingkianta laho mangula na denggan tu dongan jolma nang manghobasi Tuhan i. Lam tamba ma pos ni roha jala barani ma mandalani ngolu on na sipata ingkon mangadopi hamaolon, tadalani ma rap dohot Tuhan i. Manongtong ma hita marholong roha tu Debata dibagasan hasatiaon nang marroha mauliate ala denggan ni uhumNa na pangoluhon hita. Amen

Ev. Markus 7 : 24 - 37 Minggu, 08 September 2024 (XV dung Trinitatis)Topik : Nunga Denggan Saluhutna Dibahen Jesus / Yesus Menjadikan Segala-galanya Baik

 

Minggu, 08 September 2024 (XV dung Trinitatis)

Ev. Markus 7 : 24 - 37 Ep. Psalmen 125: 1-5

Topik : Nunga Denggan Saluhutna Dibahen Jesus / Yesus Menjadikan Segala-galanya Baik



  1. Patujolo

Adong dua namasa na disurathon di bagasan Markus 7 : 24-37 on. Ima na parjolo haruruar ni sibolis sian boru ni sada ina sian bangso Siroponisia dohot hamamalum ni sahalak na nengel huhut ngungu. Dua peristiwa on patuduhon ondolan na sarupa, ima “Jolma na porsea dapotan hamamalum dohot haluaon”. Jala marhite namasa on, gonop ma naung disuriranghon panurirang Jesaya di Jesaya 35 5-6a “Buhaanna ma disi mata ni halak na mapitung jala marbinege bahenonna pinggol ni angka na nengel. Marhajingjang ma disi halak na pangpang songon ursa”. Laos i do dibaritahon Markus di evangeliumna on. Nunga monang Tuhan i jala talu sibolis. Ingkon baritahononhon do hamonanga ni Tuhan marhite Jesus Kristus tu saluhut houm dohot bangso; ndada holan tu na hisar pamatang dohot do tu angka na marsahit; ndada holan tu halak Israel sambing, tu saluhut bangso do tahe.

2.                  Hatorangan

Ayat 24: Dung marsoal Jesus tu halak Parise na ro sian Jerusalem borhat ma Ibana tu luat Tirus: borhat sian luat Nasaret, huta hagodangan Na ji tu luat ni angka halak sileban (parbegu). Sai hira diajari Jesus angka natorop i asa malua sian pamingkirion ha-jahudi-on na hopit i. Dietong roha ni halak Jahudi (Israel) do ummarga adat nasida sian angka adat na asing. I do umbahen dipatihi do sahalak Jahudi asa unang saor tu bangso/halak sileban. Sipata mamolusi huta sileban pe sitongka do di nasida. Baliksa Jesus ditondong do mandalani luat ni angka parbegu, i ma Tirus. Dang dialang rohaNa sorang tu sada jabu di luat i. Nian di rohaNa dang pola botoon ni natorop haroroNa, alai dang tarbahensa.

Ayat 25: Dang piga dan dibege sada inaina barita paboa naung di luat i Jesus. Dibaritahon do di ayat on partondi na hodar boru ni inanta i. I do umbahen dihalaputi ibana ro tu Jesus marsinggang, mangido hanamalum ni boruna i.

Ayat 26: Tangkas dipabotohon dison paboa parbegu inaina i, sian bangso Siroponisia. Dang marpardoren halak Jaludi tu halak Siroponisia. Alai dipangido inanta ij do asa dipahali nian Sibolis i sian boruna i.

Ayat 27: Tangkas do alus ni Jesus taringot tu pangidoan ni parompuan Siroponisia i. "Loas jolo bosur angka dakdanak", ninna Jesus. Lapatanna unang ambati hasosonggop ni hatuaon / haluaon na sian Jahowa tu bangso Israel. Ai tu bangso Israel do dipamasa haluaon i. Nasida do bangso naung pinillit ni Jahowa. Di duru ni bangso Israe! digombarhon do nasida tu sada hata na tung mansai sungka (kasar). Dipatudos do nasida tu biang. Pahanpahanan na tung mansai lea di pangantusion ni halak Jahudi. "Dang tama buaton sipanganon ni angka dakdanak, laho mandabuhonsa tu jolo ni angka biang. Naeng dohononna disi i ma paboa Israel (halak Jahudi) do dakdanak (anak ni Debata), alai biang do angka bangso parbegu (bangso Siroponisia pe dohot do disi).

Ayat 29-30: Umbege i Jesus mamintor dialusi do tangkas inanta i; "Alani hatami, laho ma ho nunga ruar Sibolis sian borumi!” Dang pola be adong dalan / proses na ingkon sibolusonna, pintor hamalumon sian parsahion nama jaloonna.

Ayat 31-32: Naeng mamolus ma Jesus sian tongatona ni sada huta na margoar sisampulu huta. Diboan ma sahalak na nengel huhut ngungu tu adopan Na. Adong na mamboan na marsahit i, ndada na ro sandiri. Tutu ala na nengel huhut na ngungu do ibana, na ingkon do adong mangusung huhut manghatahon pangidoanna. Dielek na mamboan j Jesus asa diampehon rangan Na tu na marsahit i.

Ayat 33-35: Diampehon Jesus do tangan Na maradophon na marsahiti? Jumolo do "diboan holang sian natorop", asa tangkas diida angka jolma i aha na masa. “Dijullukhon jarijari Na...marsirijur manjama dilana" naeng patuduhon praktek hadatuon naung somal diula ditongatonga ni angka halak parbegu. Sai hira na dilesemi Jesus do angka pangalaho (gestur) si songon i laho pamalum angka sahit. Marhosa godang Ibana huhut ‘manaili tu ginjang’. Naeng ajaran Na angka jolma i paboa sian banuaginjang (Debata Jahowa) do haroroan ni nasa hamalumon sian parsahiton. "Mungkap mal" sada parenta sian banuaginjang laho manotas dalan angka na sompol di pinggol dohot simangkudap ni na ngungu i. Jala tutu masa ma songon i.

Ayat 36-37: Dipopai Jesus angka natorop i unang dipaboaboa angka na masa i ru halak. Dipasiding Jesus do angka roha na paburnangbumang diri. Di hata si nuaeng didok pencitraan. Alai tung so tarbunihon ni angka natorop i do longang ni rohana maradophon angka na masa i. Laos panindangion nasida do mandok nunga denggan saluhutna dibahen Jesus.

3. Panimpuli

Haporseaonta mandok haluaon & hatuaon do binoan ni Jesus sian banuaginjang. Tung sude do taruli sian angka na niulaNa i. Alai pigapiga sian hita sai ngorngot sipata rohanta mandok holan hita do pinaina, pinature ni Jesus. Hape tang sude do hape. Angka na di bagasan parsahiton pe taruli do di Barita Na Uli sian Tuhan Jesus. Tarsurat gabe halak Kristen ibana manang pe dang. Tung so tarambat di angka di bilangbilang ni hajolmaon on do asi dohot holong ni roha ni Tuhanta di portibi on. Tahalashon ma holongNa na balga huhut na so hasuhatan i, asa dipature/dipadenggan luhut gulmit ni ngolunta. Amen.

5 Musa 4:1-2,6-9 Mangaradoti Tona Ni jahowa Berpegang Pada Perintah Tuhan

 Minggu XIV Dung Trinitatis, 1 September 2024

Mangaradoti Tona Ni jahowa Berpegang Pada Perintah Tuhan

5 Musa 4:1-2,6-9



  1. Patujolo

Di goari do buku 5 Musa on ima Deutronomi sian hata deutro dohot nomos marlapatan uhum manang patik bagian na paduahon. Laos jamita na marudutudut sian si Musa, na jinamitahonna tu bangso Israel di tano Moab, inganan paradianan nasida dung leleng marpindapinda di padang pasir, jala sian tano Moab on naeng masuk nama nasida tu tano Kanaan laho maringanan di si. Ditaringoti si Musa angka na masa di opat pulutaon na salpu.

Disosohon ibana ma tu bangso |, marningot panogunoguon ni Debata di nasida di namamolus padang pasir jala dipodai nasida asa marpangoloion dohot satia tu Debata. Huhut bagas do dipatorang di buku 5 Musa on taringot tu padan na binahen ni Debata tu bangso Israel uju so Sahat dope bangso | taripar tu tano Kanaan Marhite padan na binahen ni Debata tu bangsoNa i, asa naeng patuduhonon nasida hasatiaonna marhite na tongtong mangaradoti dohot mangulahon patik dohot uhum i (4:1), manghaholong! |bana sian nasa roha, laho mandapothon tano bagabaga i laho masuk tu kehidupan na imbaru. Jala turpuk on ima naeng patoranghon tu hita, Debata memiliki tujuan dan maksud khusus tu bangsoNa dung sahat nasida tu tano parjanjian (Kanaan). Laho mencapai tujuan dohot maksud | ingkon adong do standard hidup yang tinggi, gaya hidup, pola tingkah laku, standard moral dan perilaku na dumenggan di bangsoNa sian angka bangso na adong di humaliangna. Aha ma standart hidup na nidok na? Ima mangolu hombar tu uhum dohot patik ni Debata.

2.                  Hatorangan ni Turpuk

a.                   Ayat 1 Sai tangihon ma aturan dohot uhum na pinodahon tu hamu.

Dibona i ayat on marhite hata nuaeng pe, | ma sada hata laho mengunjungi, mambuat pangarimpunan ni panghataion naung 75 nipungka hian. Hata Syema (bahasa Batak tangihon ma, hata Indonesia dengarlah) na marlapatan diparateatehon dohot dicermati, disimak jala diauhon tu roha, ateate dohot pikiran. Ima na gabe alat control di saluhut jolma asa unang madabu tu tindakan na salah. Aha do na ingkon ditangihon? Ima aturan dohot uhum ni Jahowa naung jinalo ni ompunasida na jolo |, ima songon bohal ni bangso i mangadopi bangso parbegu, asa unang tarela nasida tu haporseaon na lipe. Asa boi nasida masuk tu tano naung diuarihon tu ompunasida (3 Musa 3:17).

Hata on dipasahat si Musa tu halak Israel secara kolektif, sada do nasida di adopan ni Jahowa Debata na marhatopothon dohot na mangoku tu Ibana asa dibege aturan dohot uhum naung diajarhon tu nasida, asa dihangoluhon, diulahon marhitehite pambahenan. Sipaingot do turpuk on patotahon taringot tu angka naung hea binege dohot niguruhon, niparsiajaran na salpu, ala boi do ndang tangkas niantusan lumobi ma songon dia mangauhon/menerapkan i tu parngoluon siapari. Mangulahon tora aturan dohot uhum na sian Debata do dalan laho masuk dohot marnapunahon bagabaga ni Jahowa.

  1. Ayat 2 Ndang jadi ambaanmu jala ndang jadi oruanmu.

Boasa ndang boi ambaan dohot mangorui aturan dohot uhum ni Debata? Ala nunga singkop be tora (aturan dohot uhum) ni Jahowa naung niajarhonna, na so pola ringkot be tambaan manang oruan, alai na rumingkot ima mangulahon hombar tu na pinagido ni tora i. Unduk tu Jahowa Debata, na mambahen marasing Israel sian angka bangso na leban, dilehon do uhum tu bangsaNa, uhum na tandi sian angka uhum na asing Jala didal nasida do parbue ni hasolhoton tu Debata.

  1. Ayat 6-8; Radoti jala ulahon ma uhum dohaot patik i.

Mangaradoti dohot magulahon patik ni Jahowa, naeng di bagasan hasatiaon. Halak na mangaradoti dohot na mangulahon i paboa na manghaholongi Jahowa do nasida disi. Ingkon aplikasihonon ni bangso ni Debata ma uhum dohat patik i asa lam marhabiaran situtu bangso na humaltiang dompak nasida. Ai molo saluhut bangso i 76 mangaradoti uhum dohot patik ni Jahowa, gabe lam pinargogoan ni Jahowa ma bangso |. Asa gabe bangso na Marhapistaran ma nasida martimbanghon bangso na humaliangna. Bangso na bisuk dohot na pistar ima bangso na pantas marroha. Cukup bijaksana mangadopi angka hamaolon di ngolu siap ari. Ndang muramura be bangso i sumurut sian adopan ni Jahowa. Ima padan naung diuarihon ni Jahowa tu nasida.

Mansai jonok situtu do Jahowa tu bangso na niasianNa |, ai nunga sian na robi (di nasa panjouaon tu si Abraham) asa gabe bangso na bolon jala habaoran ni pasupasu nasida tu bangso na humaliang. Songon i ma nang padanNa tu sandok halak siiuhuthon Kritsus. Gok pasupasu jala las ni roha do na satia manghaporseat Ibana

  1. Ayat 9; Radoti dirim jala parhamaol situtu tondim huhut pabotohon tu angka sundut na umposo (mewarisinya kepada anak-anakmu).

Tondi pangarajaion diri i do na gabe sialoon mi sandok na manghaposi Jahowa asa unang manimbil sian uhum dohot sian patik |. Tontu jumpang hita |, molo sai tongtong maporus Nita tu Ibana. Unang lupa kacang akan kulitnya Molo tung ro pe angka na denggan unang Lupa diri hita alai sai tongtong tahamauliateon 1 tu Debata. Di saluhut pardalanan ni ngolunta taingot ma tongtong Debata di jolonta, asa diiringiring jala ditogutogu hita, unang lemba, alai tongtong dungo marnida pambahenan ni Debata di dirinta’ Pengalaman ni haporseaon na mangaradot: dir:

dipanogunoguon ni Debata huhut mangolu di uhum dohot patik ni Debata boi do i gabe tiruan (teladan) tu angka sudut naumposo asa nasida pe sesudah kehidupan zaman ni angka natoras tongtong mangolu hombar tu uhum dohot patik ni Debata. Laos i do na gabe warisan na boi diwarishon tu nasida laho mangatus: holong ni Debata naung mangalehon tano perjanjian i tu angka ompunasida.

3. Aplikasi

a.                   Di bona ni turpuk on manang piga hata “Nuaeng pe…tangihon ma”

Sada sososo paboa na ringkot do isi ni pandohan on, ala pangarimpunan sian angka naung tinaringotan hian, jala naeng borhat ma hita tu sada tindakan nyata/aksi di bagasan tingki on 77 “nuaeng-saonari”. Manangihon ima sada hata ulaon na boi taulahon secara pribadi, mangungkap sipareon jala mamparrohahon na nidok na manghatai. Manangihon termasuk do bagian ni proses pembelajaran, gabe binoto jala niantusan ma dung dibege. Manangihon tora - aturan dohot unum ni Debata, mansai ringkot do di bangso Israel, songon syarat laho memasuhi jala manjalo bagabaga ni Debata. Parbue ni na managihon ima mengulahon, gabe adong tarida dipambahenan.

  1. Boasa pola manangihon? “asa mangolu’,

Tontu ingkon na dioloi do pandohan na parjolo |, jala na marhadomuan do | tu otoritas ni Jahowa Debata silehon ngolu. Tumangihon jala mangulahon na nidokNa ima hangoluan. Mangolu ima sada silehonlehon ni Debata na mansai arga. Mangolu do jolma sian ganup Hata ni na ruar siang pangamangan ni Jahowa, ndada holan sian sagusagu sambing (8:3).

  1. Ndang jadi ambaan manang oruan tu hata naung ditonahon i,

Na patuduhon parasingan ni hata ni jolma dohot hata ni Debata. Pahami ma tona manang hata ni Debata i secara murni. Ndang ringkot ambaan marhite tafsiran yang aneh-aneh Uhum dohot patik ni Debata ima pasupasu n! Debata na so bo! tarukur ni jolma. Di buku Joh 1:14 mandok “Gabe daging ma hata i Jala maringan di tongatonga ni hita on jadi huida hami ma hasangaponNa, i ma hasangapon ni anak sasada na sian Ama |, gok asi ni roha dohot hasintongan.” Marhite Hatana mansai jonok do Debata tu jolma. Marhite HataNa, Debata menyatakan hadirionNa, isi ni rohaNa dohot saluhut sangkap haluaonNa tu hita jolma. Ala ni | do ndang adong debata songon Ibana na mansai jonok tu bangsoNa (hita jolma). HataNa dohot uhumNa begitu sempurna dan adil (ay.8)

  1. Ternyata ndada holan managihon alai lobi tahe, didok do “radoti/lakukan”.
Managihon uhum dohot patik ni Debata mansai uli do, alal molo holan manangihon do didok paotootohon diri do (Jak 1:22-23). Teori berguna bila telah dipraktekkan. Songon i do nang HataNa naung tatangihon ingkon taradoti do i asa marparbue. Haporseaon i pe songon i do: Anggo so adong pangulaonna, naung mate do hadirionna (Jak. 2:17). Pambahenan 78 ima bukti na boi dibereng, dinilai halak sian ngolunta. Praktek haporseaon i do na boi mengalehon nilai tambah jala na boi mangalehon pengaruh na positif tu humaliangta. Pangaradotion di uhum dohot patik ni Debata nang Hata ni Debata ido identitas ni angka na porsea. Ala ni warisohonon ma i tu angka sundut naumposo, asa i na gabe panogunoguon tu nasida songon nabinahen ni si Musa tu bangso Israel, manguluhon dohot mangajari, asa polin marhaunduhon tu Debata.